Zo krijg je afval in de bak

Niet iedere Rotterdammer doet zijn afval netjes in de container of prullenbak. De gemeente Rotterdam probeert op een positieve manier bewoners een duwtje in de goede richting te geven. Oftewel: nudging. Uit onderzoek blijkt dat we 90 procent van onze keuzes niet bewust maken, omdat het aangeleerd gedrag is. Toch wordt beleid vaak gemaakt met het idee dat mensen bewuste en weloverwogen keuzes maken.

Rotterdammers krijgen duwtje in de rug

Bloemetjescontainer

Op vier plekken in de Tarwewijk zijn ondergrondse containers aangekleed met kunstgras en kunstbloemen. Het resultaat? Na ruim drie maanden lag er 85 procent minder afval naast de containers.

Groen = doen

In Rotterdam staan 10.000 prullenbakken. In een aantal vervuilde straten hebben we de standaard grijze exemplaren vervangen voor gifgroene. Daardoor belandt er drie keer meer afval in de groene dan in de grijze afvalbak.

Voor de vorm

Naast gewone prullenbakken staan in Rotterdam zeventig triovuilnisbakken. Er is een rond oranje vak voor plastic, een blauw langwerpig vak voor papier en een grijs driehoekig vak voor restafval. "Mensen herkennen kleuren en vormen. Als je met oranje altijd plastic aanduidt, gooit niemand daar papier in", vertelt beleidsadviseur Emile Goijvaerts. "In een langwerpig vak gooit iedereen juist wel papier, omdat het lijkt op een brievenbus. Je gooit daar niet je plastic bekertje in. Met kleuren en vormen leren we gedrag aan en maken we het makkelijk om afval in de juiste bak te doen."

Het Efteling-effect

Om mensen toch bewust te maken van hun gedrag, heeft de gemeente pratende prullenbakken gemaakt. Met zinnetjes als ‘dank je wel’ probeert de bak mensen te motiveren hun afval erin te gooien. "Het is het Efteling-effect", legt Goijvaerts uit. "We maken het leuk om mensen het juiste gedrag te laten vertonen. Maar omdat we de gemeente Rotterdam zijn en niet de Efteling, staan ze maar op een paar plekken in de stad. We zijn geen pretpark. Het is een voorlichtingsmiddel. Zo spelen we toch een beetje in het bewuste gedrag."

BIG
Rotterdam

De gemeente Rotterdam doet sinds twee jaar samen met de projectgroep BIG Rotterdam onderzoek vóórdat er beleid komt. BIG staat voor Behavioural Insights Group. Met een team gedragswetenschappers, beleidsmakers, onderzoekers en communicatiespecialisten kijken we naar gedrag en hoe we dat kunnen beïnvloeden. Hierdoor kunnen we inspelen op het onderbewuste en mensen stimuleren het juiste te doen zonder dat ze erover na hoeven te denken. Zo bereiken we met relatief simpele aanpassingen heel veel!