Stadsmariniers gaan internationaal

Iedereen kent ze, onze Stadsmariniers, niet alleen binnen Rotterdam, maar nu ook zelfs in het buitenland. Marcel Dela Haije (stadsmarinier Ondermijning op Zuid) neemt ons mee in hoe dit zo ontstaan is en hoe de samenwerking met Antwerpen verloopt.

Stadsmariniers worden door de burgemeester en met diens mandaat ingezet in wijken en buurten met de grootste veiligheidsproblemen en op de meest ingewikkelde thema’s. Hoewel ze zeer verschillend zijn wordt hun optreden vaak gekenmerkt door een resultaatgerichte en innovatieve manier van (samen)werken. Door urgentie, energie, verbinding en vernieuwing creëren ze doorbraken. 18 jaar na de aanstelling van de eerste groep stadsmariniers zijn ze niet meer weg te denken uit de Rotterdamse veiligheidsaanpak. Dat was niet altijd een vanzelfsprekendheid. Het begin van de inzet van stadsmariniers liep niet bepaald soepel. Het lukte de eerste groep aanvankelijk niet goed om hun stempel te drukken op de wijken en thema’s waarvoor ze verantwoordelijk waren. Pas toen ze ervoor kozen hun inzet te focussen op een beperkt aantal thema’s in een gebied begon de inzet vruchten af te werpen. Het functioneren van de stadsmariniers is steeds kritisch gevolgd. Er gingen na enkele jaren stemmen op dat stadsmariniers het disfunctioneren van de lokale overheid aantoonden. Dit beeld veranderde in de loop van de jaren. In 2009 beschreef Pieter Tops dat Stadsmariniers het gat dichtten tussen de snel veranderende maatschappij en de relatief logge overheid die daarop reageert (klik hier voor 'De stadsmariniers van Rotterdam'). In het daaropvolgende jaar beoordeelde de rekenkamer hun functioneren (klik hier voor 'Handhaven van stadsmariniers'. Ook de stadsmariniers zelf keken en kijken regelmatig in de spiegel. Doen we de goede dingen en doen we de dingen goed? Hoe functioneren we beter als team? Hoe kunnen we duurzame veiligheid realiseren? Waar stadsmariniers aanvankelijk als breekijzer dienden zijn ze zich steeds meer bezig gaan houden met verbinding en vernieuwing.

In bestuurlijk en politiek Nederland werd ondertussen met waardering gekeken naar de stadsmariniers. Vele steden introduceerden in de afgelopen jaren – vaak op verzoek van de lokale gemeenteraad - hun eigen stadsmariniers (Breda, Tilburg, Capelle ad IJssel, Assen) of hun eigen variant. Zo benoemde Zoetermeer een stadsmarshall. Hoewel de naam hetzelfde was, waren er qua positionering en inhoud van de functie grote verschillen tussen deze ambtenaren bij diverse gemeenten.

Vanaf 2019 is er ook een internationale versie. Dat startte in 2018, toen Kris Renckens, de directeur Veiligheid van Antwerpen een aantal bezoeken aan Rotterdam bracht om meer te horen over onze veiligheids- en ondermijningsaanpak en in het bijzonder over de bijzondere functie van stadsmarinier. Niet zo gek, omdat de steden Antwerpen en Rotterdam en de uitdagingen in hun wijken veel gelijkenis vertonen. Deze gesprekken vergrootten het enthousiasme over stadsmariniers en er werd in Antwerpen gelobbied bij de (gekozen) burgemeester om deze functie aldaar in te voeren. In het voorjaar van 2019 na de gemeenteraadsverkiezingen kwam groen licht van het Antwerps gemeentebestuur. Om bestuurlijk en ambtelijk Antwerpen in te wijden in de rol en functie van stadsmariniers brachten Tijs Nederveen, Marcel Dela Haije en Andre Vervooren een bezoek aan Antwerpen. Marcel en Arwin Siermans gingen bovendien voor de camera van de VRT om het Belgische publiek uit te leggen wat een stadsmarinier precies doet (klik hier om het fimpje te bekijken). Rotterdamse stadsmariniers werden zelfs uitgenodigd om deel te laten nemen aan de laatste ronde selectiegesprekken.

Inmiddels heeft Antwerpen drie stadsmariniers aangesteld voor de wijken Kiel, Deurne-Noord en Oud Merksem. En daarmee houdt de samenwerking niet op. In 2014 hebben de Rotterdamse stadsmariniers de eerste editie van de Rotterdamse School voor Stadsmariniers doorlopen. In 2020 vindt een tweede editie plaats waaraan niet alleen de Rotterdamse maar ook de Antwerpse stadsmariniers zullen deelnemen. Deze gezamenlijke opleiding biedt een uitgelezen kans om ervaringen uit te wisselen, gezamenlijke problemen te bespreken en van elkaar te leren.